D’eèste lesse ABN vo Westvlamsche behinneliengen

olv_campagnebeeld

http://www.west-vlaanderen.be/genieten/Cultuur/ntergemeentelijkenregionaalbeleid/Werkingcultuurengemeenschapscentra/olv/Pages/default.aspx

Als er in ons strontlandje twee bevolkingsgroepen zijn die vaak prijs hebben als het op ‘belachelijk maken’ aan komt, zijn het wel de West-Vlamingen en die van Limburg. De ene groep spreekt naar het schijnt een onbegrijpbaar taaltje, de tweede groep doet alles in slow motion. Cliché’s waar ik me verschrikkelijk druk in kan maken…

West-Vlamingen en hun taalgebruik… Precies alsof het Antwerps, om er maar ééntje te noemen, zo’n prachtige of zelfs begrijpelijke taal is. Of ook nog dat schuttingtaaltje dat gebruikt wordt in soaps als ‘Thuis’ of ‘Familie’.  “Denkte gij da…”, “Wa ??”,..  Half uitgesproken woorden, dialectische termen, tot zelfs gesproken sms-taal.  Kotsen moet ik ervan ! Zend zo’n soap uit in Nederland, en je moet er onderschriften bij plaatsen. En dan de verschrikkelijke arrogantie van velen. Neem een Gentenaar, een Brabander, een tismegelijk-kustmenvoeten welke andere Vlaams sprekende mens dan een doorsnee West-Vlaming, elk vindt dat hij of zij toch dat perfecte Nederlands spreekt. Zever ! Laat een Vlaming spreken, en ik hoor aan zijn tongval van welke streek hij komt. Als wij, West-Vlamingen, onze mond opendoen op TV, zullen we tenminste proberen Algemeen Nederlands te spreken. Dan heb ik het niet over de randfiguren die men er graag uit plukt om ons belachelijk te maken…

Geef mij maar het Algemeen Bespuwd West-Vlaams (ABWV).

De eerste pogingen om mijn taalknobbel te ontwikkelen situeren zich in de jaren zestig van de vorige eeuw. Thuis sprak toen iedereen dialect.

Pas toen ik de eerste stappen zette in de kleuterklas viel mijn mond open van verbazing toen ik hoorde hoe de nonnen een soort taaltje gebruikten dat ik nog nooit had gehoord. Het leek ergens van verre wel op wat wij spraken, maar potverdorie, waarom zo bekakt? Het uitzicht en de kledij van de nonnen zelf is voer voor een apart logje op deze ondertussen tot in de verste uithoeken van Patagonië bekende weblog.

Tijdens de lessen waarin ik bedreven werd in het kneden van boetseerklei, het schilderen van kunstwerken (en van mijn eigen kleren), het zingen van evergreens als ‘Sinterklaaskapoentjelegwatinmijnschoentje’, ‘Telourdesopdebergenverscheenineengrot’, “ineenkleinstationnetjesmorgensindevroegte”, ‘schietpapierschietpapierzevenfrangderol’, de ontdekking van ‘het meisje’ (zelf had ik geen zussen), het incasseren van slaag van medekleuters, het terugslaan, het stilzitten, het luisteren, het vliegen tellen, het in de hoek staan, het gepest worden, het op bedevaart gaan naar een grot die tweehonderd meter ver wandelen was, het fenomeen poppenkast,  het knippen en plakken, het neuspuiten plukken en ter plekke opeten,…  hoorde ik dus telkens dat Algemeen Beschaafd (Brugs) Nederlands.

(sta me toe nu even uit te blazen na het schrijven van deze lange zin / ik neem een slok van mijn koffie, verbrand daarbij mijn tong, neem een koekje, haal eens diep adem en stuur mijn vingers terug richting klavier).

De nonnen spraken me aan met ‘P’ (of, eigenlijk, P-tje) en gingen met ons mee toen we moesten plassen of een kak moesten draaien. “P-tje, kaka gedaan ? Kom hier, da’k je poep afkuis!”. Er hebben dus nonnen aan mijn kont gezeten, maar dat heb ik na al die jaren weten te verdringen.

De foto die je bovenaan dit stukje vindt, vond ik op de site van de Provincie West-Vlaanderen, na de zoekterm ‘Westvlaams’ die ik ingaf op Google Afbeeldingen. Toevallig een non met een kleine op de schoot. Haar kledij klopt niet helemaal met de nonnen die mij onderwezen, maar hiermee moet je het maar doen. Snap de de correlatie met mijn verhaal tot nu toe? Zo neen, kan ik u helaas niet verder helpen.

Na de nonnenschool ving ik mijn lagere studies aan in het college van Brugge. Een school waar de lagere afdeling geterroriseerd werd door een pastoor – door iedereen ‘De Bananne’ geheten. Over die drie jaar kan ik een heel boek schrijven (wat ik jullie bespaar). Ginds, lieve lezer van deze weblog, werden we getraind in de juiste uitspraak van het ABN, waarvan we via de nonnen al een voorschot hadden gekregen.

Ik herinner me nog dat ‘Meester Bode’ ons les gaf over ‘de huh omhoog’, en ‘de huh omlaag’. De eerste ‘huh’ is wat we vandaag de ‘haa’ noemen, de tweede ‘huh’ is de ‘gee’. De eerste moest zacht aangeblazen worden, bij de tweede moesten we een rochel produceren die niet echt smakelijk klonk. In die tijd werden de seksen nog gescheiden in het onderwijs, zodat alleen jongens in mijn klas zaten. Bij het oefenen van de ‘gee’ weerklonk het geluid in klas van een dertigtal rochelende oude venten in het stadspark. En algemeen gelach, natuurlijk, want zoiets hadden we nog nooit meegemaakt. Het is bij die ene les gebleven, en als ik eerlijk mag zijn sprak de leraar zelf zijn ‘gee’ ook nooit uit met het begeleidend ophalen van keelslijm. Waarschijnlijk was dit stukje een onderdeel van het leerprogramma waarvan de leraars er zo vlug mogelijk wilden van af raken.

Er zijn West-Vlamingen die bijzonder goed opgelet hebben in die ene les, zoals huidig minister Johan Vande Lanotte (ja, die met zijn platte neus). Als die de G uitspreekt moet men zout strooien voor zijn voeten, of iedereen glijdt uit. Rochelen dat die vent kan…

Twee jaar geleden zijn we op reis geweest naar Senegal. Na een bezoek aan een schooltje, waar ik me heb geamuseerd door rare manieren te leren aan de plaatselijke leerlingen van een basisklas, werd ik achtervolgd door een meisje dat elk woord herhaalde dat ik zei. Ik heb het kind enkele zeer mooie West-Vlaamse woorden geleerd, waarvan ze vooral de uitdrukking ‘Monvintoh’ heeft onthouden (ik veronderstel dat het woord ‘schuumvanscheten’ of ‘atrintrinterin’ niet makkelijk te onthouden valt). Toen de laatste medereiziger in het busje stapte, riep ze nog één keer bijzonder luid ‘MONVINTOH !’ , en was ik tot tranen toe bewogen van ontroering dat ik beschaving had gebracht in die regio van zwart Afrika.

wuk zeg je-tekstballon

http://www.uitinwestvlaanderen.be/41305/wuk-zeg-je

Het West-Vlaams is terecht een wereldtaal. Het moet nu echt voor ééns en altijd gedaan zijn met ons belachelijk te maken. Wie ons niet begrijpt kan wat mij betreft vierkant ontploffen, de pot op en de boom in ! Beste Andersnederlandstaligen: in de toekomst zou ik willen dat, als je een West-Vlaming hoort spreken, je eerbiedig rechtstaat en nederig het hoofd buigt. Want onze taal, die van ons alleen, en geen andere dan die van ons alleen, is de standaard van waaruit jullie boeventaaltje is afgeleid. Knoop dit goed in jullie oren. Vergeet dit nooit !

P heeft geschreven.

Advertenties

Over Thomas Pannenkoek

Ik ben wie ik ben, vraag mij niet waarom.
Dit bericht werd geplaatst in filosofie, Geen categorie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.