Cliché’s en populisme

1

“De banken moeten meebetalen aan de crisis, want zij zijn de oorzaak !”

Tot voor een jaar rolde die uitspraak uit de mond van elke politieker die wat aan populariteit wilde winnen. Ons regeringsapparaat en de politieke oppositie zaten in een patstelling, want er was crisis. En waar een probleem is, moet een schuldige worden gevonden, liefst een makkelijke prooi waarvan de publieke opinie wel pap lust. Pas als het plebs een lijk ziet hangen op de markt, wordt ons aller geweten gesust.

Die crisis werd veroorzaakt door een trend in de economie ergens begin de jaren tweeduizend. Grote bedrijven werden groter, werden megatoestanden die op den duur niet meer controleerbaar werden. Alle sectoren deelden in het feest. Grote voedingsbedrijven of sterbrouwerijen als onze Inbev, maar ook banken enzovoort. Dergelijke megaconcerns hebben hun voordelen, maar de nadelen zijn ook niet te onderschatten. Neem nu de monopolievorming, waar de consument alvast niet beter van wordt. Ook het gevolg dat ‘rotte appels’ in een megalomaan bedrijf soms minder opvallen doordat ze verdwijnen in de massa. Neem nu vooral ook de verwachtingen…

Verwachtingen worden ook alsmaar hoger gesteld, doelstellingen of normen naar groei op den duur niet meer realistisch. The sky is the limit. Ambitie is altijd op zijn plaats, anders moet je nergens aan beginnen, maar wie aan zijn doel hoog stelt, voorziet beter een stevige stelling. En als alles vlugvlug moet gaan, wordt al eens een veiligheidsregel overtreden. Als het dan lukt de obstakels te overwinnen na dit foutje, neemt men al eens grotere risico’s, en de trein is vertrokken.

De bankensector heeft fouten gemaakt. Deels om hun groeiverwachtingen te bevredigen, deels ook omdat ‘de klant’ alsmaar veeleisender wordt. Liefst zou een bedrijf drie procent betalen voor een investeringskrediet en anderzijds vijf procent krijgen op een belegging. Die laatste liefst met honderd procent veiligheid als het kan. Bankiers zijn geen tovenaars, maar door het toepassen van bepaalde technieken kunnen kostprijzen gedrukt worden en rendementen opgetrokken. Zo’n techniek kan ook eens fout lopen als één van de radertjes van het rad het begeeft. Of als de economische barometer plots de verkeerde richting uitgaat.

Zo is het gegaan in de banksector in tweeduizend en acht. Er zijn risico’s genomen waarvan niemand pijn zou hebben gehad mocht die vastgoedbel niet zijn ontploft in de VS.

In ons Belgenlandje zijn de banken gered. Politici vertellen graag het cliché dat ‘de belastingbetaler’ dit heeft gedaan. Ken jij één belastingbetaler die ook maar één euro heeft moeten betalen aan de banksector? Neen, wel integendeel. Banken hebben leningen gekregen waarop ze bijzonder zware intresten hebben betaald, en dit nog steeds doen. Woekerboetes bij wijze van spreken, waar we met zijn allen beter van worden. Was ons betreft zijn er twee grote probleemdossiers waarover we ons zorgen moeten maken. De bad bank van Dexia, waar de overheid enorm veel kapitaal heeft gepompt, en de bad bank van Fortis, die aan een wederopstand bezig is.

Het is voor de politiek blijkbaar zeer moeilijk om op een begrijpelijke manier de waarheid te vertellen aan de bevolking. Enerzijds omdat het dankbaarder is om mee te drijven op de pessimistisch ingestelde publieke opinie (mensen zijn nu éénmaal ingesteld op het feit dat ze nieuwsgieriger zijn naar slecht nieuws dan naar positieve berichten). Anderzijds omdat het makkelijker is een zondebok aan te duiden dan in hun eigen boezem te kijken en toe te geven dat het beleid de laatste decennia meerdere steken heeft laten vallen.

Destijds zijn miljarden gepompt in het ‘in leven houden’ van de steenkoolmijn-industrie in België, meerdere miljarden in het continu reanimeren van de staalindustrie in Wallonië (Cockerill Sambre, remember…), ettelijke miljarden in het per sé in België willen houden van de autoindustrie (herinner u Renault Vilvoorde, Ford Genk en binnenkort ook Volvo Gent…). We zitten met een enorm toekomstprobleem naar pensioenen toe. Men heeft indertijd het zilverfonds opgericht, maar dit blijkt nu niet meer te zijn dan een pleister op een houten been.

Zucht. “De banken hebben de crisis gemaakt, mijnheer, ze moeten er nu maar voor opdraaien ook.” Een nieuwe cliché komt er aan… “De ‘rijke’ spaarders moeten helpen meebetalen als een bank overkop gaat”. Zucht in het kwadraat.  Definitie van een ‘rijke’ spaarder is iemand die honderdduizend euro bezit op de bank. Veel geld, inderdaad, maar amper genoeg om de helft te kopen van een heel eenvoudige werkmanswoning in Brugge. Ik herhaal: de helft van een eenvoudig huisje. Ik weet: veel mensen hebben dit niet, maar is dit werkelijk rijk? Moeten mensen, die hun hele leven ‘zuinig’ hebben geleefd ervoor gestraft worden?

Als je echt wil dat de juiste mensen bijdragen in de crisis, waarom niet de mensen aanpakken met meer dan drie huizen in privébezit? Waarom niet de mensen met een roerend vermogen van meer dan één miljoen Euro (en laat die mensen een ‘deftige’ bijdrage leveren). Waarom niet de mensen die fiscale constructies opzetten met vennootschappen om belastingen te ontwijken ?

Of is die laatste paragraaf ook een opsomming van cliché’s? Pfft, wat het ook zij: het is allemaal de schuld van de banken ! Of van het slechte weer, die rotwinter die maar niet wou ophouden dit jaar. Of van de illegalen die ongevraagd komen aanspoelen. Of van de buurman, die zijn muziek altijd te luid zet ? Of van…

Advertenties

Over Thomas Pannenkoek

Ik ben wie ik ben, vraag mij niet waarom.
Dit bericht werd geplaatst in filosofie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s