Een gat in ons taalgebruik

Een likje verf en een stel nieuwe bandjes, en we zijn weer klaar voor de strijd !

Een likje verf en een stel nieuwe bandjes, en we zijn weer klaar voor de strijd !

(klik op de foto om onze mooie auto in vol ornaat te kunnen bewonderen)

Enkele weken geleden las ik bij iemand dat ze bijzonder blij was dat de herfst en nadien de winter er aan kwamen. Gezellig warm binnen, glaasje wijn bij de haard. Wandelen, en genieten van het kleurtapijt van afgevallen bladeren. De geur van verbrand hout die uit de schoorstenen ontsnapt. Warme chocolademelk, spruiten, prei. Je moet er voorstander van zijn, denk ik dan. De zomer van 2013 was wat mij betreft veel te kort, en maakte een korte spurt van pakweg tien juli tot negen september. Dat was het dan.  Ikzelf kijk, zoals men het schilderachtig uitdrukt in ons Brugge, ‘met een lang gat’ de komende herfst en winter tegemoet.

Hoe komt men eigenlijk aan uitdrukkingen als ‘met een lang gat‘ ? Ik zocht wat op het Internet, en vond niet meteen een voldoening gevende verklaring.

http://www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01/stoe002nede01_01_1462.php

Het betekent ‘iets met tegenzin doen’, maar ik heb de vervelende gewoonte alles nogal letterlijk op te vatten. Hoe ziet een lang gat eruit?

Een ‘gat’ heeft in onze taal een dubbele betekenis. Enerzijds is het een opening of een lacune. Er zit een gat in mijn kousen, er zit een vreselijk groot gat in mijn geheugen. Anderzijds heeft een gat de betekenis van een achterwerk. Vreemd eigenlijk, want het enige ‘gat’ daar is de anus. Eén van mijn buurvrouwen heeft een vreselijk dik gat, maar daarmee wordt niet haar opening bedoeld, maar het feit dat ze zich elke morgen met twee schoenlepels in haar jeans moet wringen om haar zwaar uitgevallen hammen verpakt te krijgen.

Niets verkeerd aan. Collega K. bijvoorbeeld heeft een voorkeur voor vrouwen met een dik gat. Als hij geen ‘pak’ heeft aan een vrouw, vindt hij er maar niks aan. Uiteraard heb ik alle respect voor die mening, maar zelf zie ik toch liever de slanke versie.

Maar laat ons eens verder te denken hoe men aan de term ‘met een lang gat’ komt in ons Westvlaams. Niet evident.  Ik ken een dik gat,  een plat gat, een breed gat en een smal gat, maar EEN LANG ?? Ik deed gisteren (in mijn fantasie), speciaal voor jullie, een test in een kledijwinkel.

In mijn middagpauze ging ik langs in Brooklyn, in Brugge één der gevestigde waarden als het op broeken aan komt. Niet meer bij Zara, want daar komt de rits steeds weer openstaan, weet je nog wel uit een vorige post. Een verkoopster kwam voorbij, en vroeg of ze me kon helpen. “Zeker, mooie juffrouw, kunt u me zeggen hoe laat de trein van halfzes richting Blankenberge vertrekt?” vroeg ik.  Schroom om het werkelijke probleem aan te pakken zit nu éénmaal in mijn bloed. “Mijnheer, we verkopen helemaal geen salami!” antwoordde ze, niet op haar mondje gevallen en de vragen van vervelende klanten beu.

“Laat me niet rond de pot draaien jongedame, of mag ik Eefje zeggen?” vroeg ik verder. “Ik heet niet Eefje, noem me gerust Rani,” zei ze. “Goed, Rani, ik ben hier voor de aanschaf van een nieuwe broek, maar ik zit met één groot probleem, ik heb namelijk een lang gat! Hebben jullie broeken speciaal ontworpen voor mannen van vijfenvijftig met een lang gat?”

“Moet ik even vragen aan de gerante. Wacht u even!” Ze draaide zich om, en spoedde zich met brede glimlach naar de gerante, die net in een pashokje zat te kakken op een emmer. “Mevrouw, stoor ik niet?” “Neen, Rani, ik heb bijna gedaan, nog even persen en dan stop ik ermee! Zeg eens, wat is het probleem?” “Wel, daar verder staat een man met een lang gat, en die vraagt of wij broeken hebben voor mensen met zijn probleem. Wat moet ik die vreemde vogel antwoorden?” “Wacht, ik moet eerst iets afvegen. Goed zo, het papiertje op zak steken en we zijn weer klaar voor de strijd. Een man met een lang gat, zeg je? Pfft, tja, neen eigenlijk, we hebben enkel broeken voor mensen met een dik gat, een mager gat, een plat gat, een breed of een smal gat, neen, die rare gast zal elders moeten zoeken. Of dat die meteen een jurk draagt, het zal zo niet meer opvallen.”

Sorry dat ik even mijn fantasie de vrije loop liet, maar zoals gezegd, ik heb de gewoonte alles nogal letterlijk te nemen. Maar daarmee is de vraag hoe de term ‘met een lang gat’ ooit is ontstaan natuurlijk nog niet opgelost. Ik schrijf dit op mijn lijstje om hier eens een studie over te maken ééns mij wat meer vrije tijd is gegund…

Blijft het feit dat ik die herfst en zeker die rotwinter werkelijk ontzie, ik kijk er met een vreselijk lang gat naar uit…

Maar bon, ik zag gisteren op de statistiek van mijn blog dat ook Amerikanen af en toe op bezoek komen. Ze zullen mij vandaag zoeken onder de zoekterm ‘Brooklyn’, dus voor hen een kleine vertaling…

the shop lady had to poop, and sat on a bucket at a booth in Brooklyn. When Rani came in, and she asked if she could help with a long ass a man. No,” she said, I would recommend that men with a long hole wearing a dress …”

V-r-e-s-e-l-i-j-k Engels, ik weet het, ik was lui en vertaalde via Google Translate. Maar geef toe, als Amerikanen deze vertaling op het Internet zetten, moeten ze toch zelf maar leren leven met het resultaat, nietwaar?

Advertenties

Over Thomas Pannenkoek

Ik ben wie ik ben, vraag mij niet waarom.
Dit bericht werd geplaatst in filosofie en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

13 reacties op Een gat in ons taalgebruik

  1. Anoniem zegt:

    Jij hebt het over “een lang gat”. Toen ik als kind zat te eten schrok ik toen mijn moeder de eerste keer zei, “Je zit met lange tanden te eten”. Ik begrijp nog steeds niet dat ik niet meteen in de spiegel ben gaan kijken. Hetzelfde gebeurde toen ze zei “Trek niet zo’n lang gezicht.” Ik vraag me nog steeds af hoe ik er dan uitzie als iemand dat tegen me zegt.

    • Nu je het zegt, daar was ik nog niet blijven bij stilstaan. Ook mijn moeder zei dit toen ze me vette darmen voorschotelde :). Iemand die tegen zijn zin vette darmen gaat eten op restaurant, zal daar dus met een lang gat naartoe trekken, om met een lang gezicht en lange tanden aan tafel te gaan zitten.

  2. bentenge zegt:

    Ik weet het niet ! (hoe ze daar in ’s hemelsnaam aan kwamen)

  3. Whoehahahahahaha en lang gat en wat is dat toch met mannen die altijd alles zo letterlijk nemen :-), ik dacht dat jullie zoveel fantasie hadden,……;-). Maar Thomas hier is er nog eentje die enorm uitkijkt naar de herfst/winter omdat ik mij dan gewoon stukken beter voel, ik weet ook niet waarom, maar warmte doet mijn energieniveau met 35% dalen,…….maar eerlijk, vette darmen zou ik ook met lange tanden eten 🙂 🙂

    • Fantasie is er ook wel te gelegener tijd 🙂 ! Eigenlijk, als ik eerlijk ben, meer fantasie dan ‘letterlijk nemen’, maar uitdrukkingen als ‘lang gat’ nodigen toch wel uit naar letterlijk nemen?
      Raar dat mensen verschillend kunnen reageren op warmte. In de winter, als het de stenen uit de grond vriest, is het voor mij enorm ontspannend om een heet bad te nemen of eens naar de sauna te trekken. Elke reis die we maken is naar een warm land waar we gulzig vitamine D kunnen consumeren en genieten van het warme klimaat.
      Gelukkig zijn er mensen die kunnen genieten van herfst/winter, zo zijn het niet alleen de energieleveranciers die in die tijd hun hart kunnen ophalen 🙂 !

  4. Tja, een lang gat… In ons geval moet ik dan vooral denken aan veel akoestische mogelijkheden, Thomas. 🙂

  5. Billy zegt:

    hahahaha, heerlijk logje, Thomas!
    Het wordt tijd dat iemand dat Westvlaams gezegde op het net gooit. Hier kan dat, Thomas: http://www.mijnwoordenboek.nl/dialect/westvlaams

  6. HansDeZwans zegt:

    your english is not too bad (delicious google translator)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s