Moeders Koekjestrommel

k6

 Schreef ik in de eerste bijdrage niet dat mijn grootouders uit Brugge, die twee wereldoorlogen hadden meegemaakt, één missie in het leven hadden? Die was ervoor te zorgen dat hun kinderen een beter leven zouden hebben dan hetgene dat ze zelf hadden meegemaakt.

In één van de volgende bijdragen schreef ik over mijn  vader dat die meer ‘pech’ had gehad om in de boerenbuiten (Zarren) geboren te worden. Daar kreeg bijna niemand kansen om verder te studeren dan hun veertiende.

Mijn moeder, van zeer eenvoudige komaf, mocht tot haar achttiende school lopen. Klinkt vandaag niet meer dan logisch, maar was dit niet in de tijd van de tweede wereldoorlog. In de familie van mijn schoonmoeder bijvoorbeeld waren het enkel de jongens die tot hun achttiende mochten studeren, de meisjes moesten maar zorgen dat ze huwden met iemand die welgesteld was. Eerlijk? Neen, absoluut niet.

Hierboven zie je mijn moeder tussen de andere zeventienjarige meisjes van haar klas bij de Jozefienen in Brugge. Ze staat er, fier als een gieter, met een mooi diploma op zak.

Helaas, na een paar jaar werken en toen ze samen met mijn vader kinderen begon te krijgen, moest het mooie werk dat ze toen had wijken voor een full time huismoederschap. Geen discussie hierover, het was zoals het was. Eerlijk? Neen, ook absoluut niet.

Het huwelijk als instituut was niet te vergelijken met wat we nu kennen. Kun je jezelf voorstellen dat het pas sinds 1948 is dat vrouwen stemrecht hebben in België? En zelfs met stemrecht werden ze door de wetgeving (én hun man die er maar al te graag van profiteerden) in de hoek gedrumd. De teksten die je toen las in de ‘trouwboekjes’ zijn hilarisch en tragisch tegelijk. Je moest als vrouw maar leven in die tijd…

Dit alles heeft er een beetje voor gezorgd dat mijn moeder haar wil heeft doorgedrukt bij mijn vader om ons een hogere opleiding te bezorgen dan zij ooit heeft genoten. Ik kan het mijn vader niet meer vragen (hij is al meer dan 35 jaar ‘wijlen’), maar ik denk dat hij af en toe wel jaloers naar zijn broers heeft gekeken. Die zijn blijven wonen op de boerenbuiten, en hun kinderen kregen niet de kansen die mijn broers en ik wél kregen. Die neven en nichten moesten nog steeds op hun vijftiende (joepie, ze mochten een jaar langer studeren dan zij 😦 ) gaan werken, en moeten bijna alle verdiende centjes afgeven thuis. Die neven van me hielden net genoeg over voor hun dagelijks pintje op café en een sigaret die ze in opstaken toen ze op hun fiets naar het werk trokken. De nichten hadden een job die zeer weinig betaalde, die konden amper iets ‘sparen’ voor het latere huwelijk.

Mijn vader was bikkelhard in zijn opvoeding naar ons toe. Regelmatig een slag met de achterkant van zijn hand tegen ons hoofd of erger was schering en inslag. In het beste geval schrijfstraf (‘honderd keer schrijven: ‘ik zal nooit meer…’). Ik was de minst favoriete (kon mijn mond niet houden als iets me niet aanstond), en mocht het meest incasseren.  Tot het moment waarop ik groter werd dan hem en me verweerde.

Kan ik het de man kwalijk nemen? Niet meer, want als ik bedenk wat voor miserie hij allemaal heeft meegemaakt…

Advertenties

Over Thomas Pannenkoek

Ik ben wie ik ben, vraag mij niet waarom.
Dit bericht werd geplaatst in filosofie en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

36 reacties op Moeders Koekjestrommel

  1. djaktief zegt:

    Dat jij ermee overweg kunt is goed. Ik vind je koektrommel steeds boeiender worden. Je moeder moet een hele sterke geweest zijn.

    En jij ook!

  2. tinyblogt zegt:

    Buiten de twee laatste paragrafen loopt mijn verhaal redelijk gelijk met het jouwe of beter gezegd, dat van onze ouders. Mijn vader is ook van de boerenbuiten, ging werken op zijn veertiende, mijn moeder had haar middelbare school mooi beëindigd, wou werken, maar kon niet of mocht niet en is dan ook ‘maar’ getrouwd. Etcetera…
    Leuke klasfoto!

  3. Matroos Beek zegt:

    Die ontgoocheling omdat men niet mocht studeren, heb ik vooral ook bij mijn moeder gezien. Ze wou graag ‘schooljuffrouw’ worden. Maar ja, wat betekende dat in die tijd voor een vrouw. Mijn tante werd wel onderwijzeres, maar toen ze huwde moest ze ermee kappen. Ze mochten niet werken als gehuwde vrouw in het onderwijs. Later is ze herbegonnen op school, ergens in de jaren 50-60. Inderdaad, voor de vrouwen was het al helemaal niets. En ja… vele vaders sloegen. Die van mij gelukkig niet. Maar ja, wat hadden zij als voorbeeld gezien? Het is niet goed te praten, maar ze wisten inderdaad niet beter. Sommigen waren ervan overtuigd dat een goede tik het beste was in de opvoeding…

  4. Morgaine zegt:

    Je beseft vaak niet hoe anders tijden vroeger waren, of het huwelijk nu wel een gelukkige was of niet, zoals bijv. hoe met vrouwen om gegaan kon worden, of dat zij weinig mochten eenmaal gehuwd en wel, ik weet bijv. sinds een jaar of 10 pas, dat mijn moeder toen zij huwde, eigenlijk zo ontslagen had mogen worden omdat ze gehuwd was met mijn vader, pas in 1976, toen ik dus al 4/5 jaar oud was, is die wet veranderd…. belachelijk toch? Dat sommige dingen nog zo vers zijn eigenlijk.

    X

  5. Samaja zegt:

    Mijn mama wilde in het onderwijs gaan en dus studeren voor lerares. Maar ze mocht niet van haar vader, hij besloot voor haar dat ze iets met de toenmalige ponskaarten moest gaan doen. Ze haatte dat en heeft die opleiding niet afgemaakt, waardoor zwaar werk in een drukkerij gaan doen is en toen ze zwanger was, is ze ontslagen. Niet moeilijk dat ik zo vrijgevochten ben, ik heb gezworen dat ik me nooit zal laten tegenhouden door eender welke man!

  6. nannonblog zegt:

    ik denk dat je voor velen beschrijft hoe het was ieder met zijn eigen nuances maar veel zal overeenkomen. Het was vast niet makkelijk maar zo vorm je karakter en eigenheid door wat je meemaakt. Misschien ook angst en opgekropte emoties maar als je daar een uitlaatklep voor vindt of kan ontladen heb je toch een mooi leven voor jezelf of niet dan. Ik zeg maar wat 😉

  7. heleen zegt:

    Hoe anders gaat het tegenwoordig! Als ik mijn dochter zie en de keuzes die ze mag maken, zonder belemmeringen (als vrouw zijnde dan 😉 ) dan ben ik daar wel trots op.

  8. Myriam zegt:

    Ik ben zoooooo blij dat ik toen niet leefde. Kan het me ook totaal niet voorstellen hoe dat moet zijn geweest voor vrouwen. En toch is het helemaal niet zo lang geleden….

  9. Kathleen zegt:

    Toch zot he, wat voor een revolutie het huiselijk leven op korte tijd heeft doorgemaakt. Ik weet dat er op sommige vlakken nog veel werk aan de winkel is, maar ik ben toch zeer opgelucht in deze tijd geboren te zijn.

  10. De Fruitberg zegt:

    Er is nog veel werk aan de winkel. En je moeder was duidelijk uit ’t juiste hout gesneden 😉

  11. Marianne zegt:

    Het is niet te vatten voor onze generatie die deze tijden (gelukkig) nooit beleefd hebben en eigenlijk nauwelijks of niet er over kunnen mee praten. Van mijn moeder weet ik helemaal niets, is je bekend. Des te mooier om je logjes te lezen over je moeder of ouders hoe zij het beleefd of geleefd hebben. Juist door je eigen levenservaring, kun je achteraf pas beseffen hoe je vader zijn leven was geweest en hiermee ook veel meer begrip voor hem kunt voelen. Opvoeding en jeugd ‘kweekt’ een mens.

    • Jammer dat je moeder nooit met je praatte over haar verleden.
      Opvoeding ‘kweekt’ een mens, net als latere levenservaring veel zaken doet relativeren.

      • Marianne zegt:

        Ergens wel spijtig als ik jouw blog nu lees met ‘Moeders Koekjestrommel’. Ja dan heb ik heel veel gemist. Hoewel mijn moeder in de tweede Wereldoorlog toen al 2 kinderen had met een derde op komst. Is het enigste wat ik weet.

        Helemaal waar, je wordt ‘gekweekt’ door opvoeding en later kun je jezelf ook altijd weer heropvoeden.

  12. Menck zegt:

    Het verging mijn ouders ongeveer gelijk: pa liep school tot zijn veertiende en ging werken, ma studeerde door tot achttien, ging werken, maar bleef thuis van zodra ik ter wereld kwam. Niet dat ik het zo gewild heb, maar ’t was blijkbaar nog steeds de normaalste gang van zaken in de jaren zestig. (Ook al loerde de verandering in die jaren steeds stringenter om de hoek.)
    Conclusie: mijn moeder heeft het zich achteraf altijd verweten dat ze niet is blijven doorwerken. Raad na daad komt helaas te laat.

  13. Liese zegt:

    In deze tijden is het eigenlijk omgekeerd. We kunnen ons bijna niet voorstellen -noch permitteren- dat één iemand volledig thuisblijft en de ménage doet. We leven daar ook niet meer naar, niet dat ik neerkijk op mensen die dat toch doen, neen, ik heb er eindeloos respect voor want ik zou het niet kunnen. Die “tussenperiode” waarin jullie opgegroeid zijn, die zal gegarandeerd ook voor veel frustraties gezorgd hebben.

  14. beaunino zegt:

    Wij hadden veel paralellen in onze jeugd. Met dit verschil dat ik noet erg aangemoedigd ben om (verder) te leren.
    Inderdaad, wat je schrijft, door latere levenservaring leren we de dingen genuanceerder bekijken. (P.s.Was onder de indruk van jouw stukje vanmorgen. Hou je haaks (of gewoon eens ook niet, want dat is ook wel eens goed.x)

  15. Hee jij. Ik reageer even op de blog over je moeder. Wat teer, wat ongelooflijk mooi geschreven, wat verdrietig. Ik wou je alleen zeggen dat het goed is om er over te schrijven, zoals je doet, to keep track, om dingen vast te houden. Liefs, sterks, kracht voor jullie.

  16. Rob Alberts zegt:

    Je toont mooi het beeld van een generatie.

    Hoe zal de huidige jeugd terug kijken naar nu?

    Vriendelijke groet,

  17. Marion zegt:

    Ja, ik herinner me nog hoe het bij mijn opa en oma ging. Helemaal in het begin was mijn oma bijna een bediende van mijn opa. Later draaide dat wat bij, maar toen ik heel klein was dat nog wel zo. Het enige recht wat ze had was het aanrecht, zeg maar. Ja, nu zou een opvoeding die jij hebt gehad al echt niet meer kunnen. Zelf een corrigerende tik kan al niet meer als ouder zijnde. Voor je het weet staat jeugdzorg op de stoep. En nee, natuurlijk kan je het je ouders niet aanrekenen. Ik geloof oprecht dat ieder mens (ah ja, uitzonderingen als de echte gekken daar gelaten) doen wat zij dachten dat goed was in hun tijd en naar hun eerste en geweten. Wellicht wat te goed van hart, maar ik vind het ook fijn om zo te denken. Je schrijft prachtig. Ik hoop dat die koektrommel nog flink vol zit. Ik lust er nog wel een paar.

    • ‘Haar enige recht was het aanrecht’. Grappig, maar ook tragisch. Nog een geluk dat dames langer leven dan mannen, zo hadden ze bij hun weduwschap toch nog enkele jaren dat ze vrij konden leven en beschikken. Misschien raar om zeggen, maar toch…

      • Marion zegt:

        Nee, klopt. Mijn opa ging geloof ik wel 20 jaar eerder dan mij oma, dus die kon nog even flink genieten. Al duurde het wel twee jaar voordat ze stopte met iedere vrijdag een heerlijk saucijzenbroodje kopen op de markt. Ze at ze zelf niet, maar “die vond pa zo lekker”. Na twee lag de vriezer vol en konden we haar eindelijk overtuigen dat het vrij zinloos was. Mooi mensje was het.

  18. Flavie zegt:

    Ik wist niet dat je toen tot je achttiende school kon lopen.
    Deze tijd is het niet meer mogelijk om als vrouw thuis te blijven en voor het huishouden te zorgen, gelukkig maar!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s