Veertig jaar geleden…

… of hoe een kleine reactie op een logje een stroom aan herinneringen kan ophalen.

Koen had het over een treinmoment, waarop hij passagiers diverse vormen van lectuur zag lezen. Onder andere een blinde man die een braille-tijdschrift las.

Ik kreeg een flashback naar de helft van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Ik was zeventien, bijna achttien en verveelde me thuis als de pest. Het is te zeggen: mijn ouders waren zelfstandig en werkten bijna 16/24, er was altijd werk thuis, maar potverdikke, ik had soms ook zin om eens iets anders te doen dan dat. Een mens is maar één keer jong.

‘Uitgaan’ was geen optie. Zoals ik vroeger al schreef mochten we pas uitgaan als we afgestudeerd waren, voor mij betekende dit aan mijn twintig- eenentwintigste. Gezien toen nog geen gemengd onderwijs bestond en ik geen zussen had, betekende dit dat ik pas dan echt wist welke fantastische ‘uitvinding’ een meisje was. Had ik mijn schat maar wat vroeger ontmoet…

Gelukkig kon ik me voor mijn ouders als jongere verstoppen achter het moeten studeren. Ongelooflijk hoe hard ik dit moest doen :). Veel tijd bracht ik door in de bibliotheek, waar boeken en tijdschriften werden verslonden en (voor de schijn) wat studiegerichte werken werden meegebracht naar huis om mijn kennis verder aan te scherpen. Maar mens toch, wat waren dat saaie boeken. Bwah. Geen haar op mijn toen nog begroeide schedel die eraan dacht om die door te nemen. Mijn studierichting zat totaal verkeerd, maar ik zat in een trein die niet meer te stoppen was, of ik moest ermee ophouden en gaan werken.

Hoe het precies gebeurde weet ik niet meer, maar ik kwam aan de weet dat vrijwilligers zich konden aanmelden om leesboeken over te typen in braille. Dit had wat mij betreft verschillende voordelen. Op die manier kun je lezen met (over)schrijven combineren, een nieuwe vaardigheid wordt aangeleerd en vooral: ik kon iets doen voor een beperking (toen mocht je nog handicap zeggen) die ik de meest vreselijke vind die bestaat. Stel je voor dat je morgen niets meer ziet van al het moois rond je, dat je op de tast naar het toilet moet of je in de chaos van het verkeer moet begeven…

Ondergetekende toog met zijn gammele fiets naar een instelling (Licht en Liefde)  in Brugge en meldde zich aan. De verwelkoming was hartelijk. Ik koos het dikste boek van de plank, kreeg enkele pakken braille-papier mee en het obligate machientje. En, uiteraard, een klein cursusje met uitleg van de brailletekens, hoe de vingers te plaatsen op het klavier,…

Het was hard doorbijten om het brailleschrijven aan te leren. Dactylo kende ik, meer nog, ik was snelheidskampioen op school (mag ik voor één keer stoefen?). Steno zat me in de vingers (bestaat dit nog tegenwoordig?), dus moést ik voor mezelf de nieuwe vaardigheid aankunnen. De eerste dagen was het afzien, want als ik iets doe moet het vooral vooruit gaan. Hier ging dit niet. En vooral: wat je intikt is zo moeilijk te controleren. Als je iets typt kun je de tekst nalezen en in een wip weet je of er fouten in staan. Hier moet letter per letter worden gecheckt met naast je het braille-alfabet en geloof me: dit is niet evident.

Een paar maand gingen voorbij, en stilaan raakten mijn huisgenoten gewoon aan het monotone geluid van de toetsen die letters sloegen in het speciale papier. Aan de linkse kant van mijn bureau lagen blanco bladen, aan de rechterkant de veel dikkere afgewerkte bladzijden.

Toen kwamen de examens van het laatste jaar gevaarlijk dichterbij, en moest ik eindelijk beginnen studeren. Het werd een of-of-verhaal. Voor mij was het niet mogelijk de twee te combineren. Studeren en braille typen als ‘ontspanning’. Nee, dit zou faliekant aflopen.

Met enige tegenzin pakte ik de afgewerkte bladzijden voorzichtig in, en trok ermee naar de Langerei in Brugge, waar het instituut voor blinden was gevestigd. Ik voelde mij een loser, een beetje een opgever. En het was jammer voor mijn blinde medemens dat ze met dat halve boek bleven zitten. Toch werd ik hartelijk onthaald in het instituut. Men bedankte mij voor de moeite, en vroeg gewoon aan welke bladzijde ik zat.

In die periode ‘experimenteerde’ ik af en toe met het (goedkope) fototoestel van mijn ouders. Zwart-wit filmpjes, dat spreekt, die andere (in kleur) waren te duur. Op de kamer, die ik moest delen met mijn jongere broer, stond mijn ‘bureau’. Een oude ‘lavabo’-kast van mijn oma zaliger. En daarop stond het machientje… Die foto moést nog ergens te vinden zijn en werd teruggevonden in een album dat ik toen bijhield.

De tijd van toen…

(ik vond een website waar zwart wit foto’s naar kleur kunnen worden omgezet / heb ik gebruikt voor een paar foto’s uit Moeders Koekestrommel, maar probeerde ik ook eens voor bovenstaand plaatje)

 

 

Advertenties

Over Thomas Pannenkoek

Ik ben wie ik ben, vraag mij niet waarom.
Dit bericht werd geplaatst in filosofie en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

42 reacties op Veertig jaar geleden…

  1. djaktief zegt:

    Mooie herinnering en bijzonder werk. Ik heb steno geleerd in 4 talen maar ik was er niet goed in. Vaak kon ik mijn kriebels niet terug lezen.

    Complimenten voor het foto-kleur-experiment.

    Groetjes,

    Dorothé

    • Ik vond die steno heerlijk. Ik kan me nog het examen herinneren in mijn laatste jaar middelbaar toen ik het proefwerk voor mezelf had gemaakt, maar ook voor vijf medeleerlingen. De toeziende leerkracht was potdoof en zo blind als een mol…

      • djaktief zegt:

        Ik had ook destijds al veel problemen door mijn slechthorendheid. Ik kon niet tegelijkertijd verstaan en schrijven. Ik liep altijd achter of mijn steno was onleesbaar doordat ik naar de mond van de dicteerder keek

  2. Matroos Beek zegt:

    Wat een bijzonder verhaal. Kun je nog steeds een beetje braille lezen en / of schrijven?

  3. Samaja zegt:

    Fascinerend! En chapeau dat je er zo voor ging!

  4. Koen zegt:

    Wat een mooi stukje – informatie en nostalgie lopen in elkaar over.

  5. Morgaine zegt:

    Wauw, ik heb er eigenlijk nooit bij stil gestaan hoe braille schrift gemaakt werd, ik heb eigenlijk aangenomen dat dit met machines ging ooit. Heel mooi verhaal dit.

    X

  6. tinyblogt zegt:

    Wel ik zal het eens uitleggen. Laat ik nu toevallig in de branche zitten en blinde ouders hebben. In die jaren was er nog niks elektronisch dus inderdaad moest de omzetting met een “piecht”, een brailleschrijfmachine: https://be.optelec.com/binaries/content/gallery/optelec-nl/product-fotos/ww-artikelen/ww100301.jpg

    Je had ook een miniversie er van (wat jij mee kreeg, P) en je had ook de handversie er van (een gewoon ijzeren plaatje met gaatjes er in, waar je met een braillepen zelf gaatje per gaatje moest indrukken – een huzarenwerkje).

    Veel boeken werden in die tijd gelukkig ook al ingesproken, zodat men kon lezen op cassette – nu daisycd’s op daisyspelers.

    Maar braille lezen blijft belangrijk. Mijn ouders lezen veel gesproken boeken, maar ook nog altijd braille, want ze willen graag blijven weten hoe iets geschreven is.

    Nu worden die dikke boeken gelukkig machinaal gemaakt, er bestaan verschillende brailledrukkerijen – die van Licht en Liefde zit ondertussen in Varsenare in de Hulpmiddelendienst daar. Het gaat met de computer, speciale programma’s en een brailleprinter. Vergelijkbaar met een gewone printer maar wat groter en vooral met veel meer lawaai. Ook mensen thuis kunnen die aanschaffen en gebruiken om braille te printen, net zoals wij een gewone printer zouden hebben. https://be.optelec.com/producten/in000022-index-everest-d.html

    Licht en Liefde zat in die tijd misschien met een bijgebouw aan de Lange Rei, maar volgens mij zaten ze toen al in de Jeruzalemstraat, waar ook het revalidatiecentrum voor blinden was. Niet te verwarren met Spermalie, het instituut voor kinderen met een visuele of een gehoorbeperking.
    Meer info nodig? Mail me. 🙂

    • Je doet me twijfelen waar Licht en Liefde juist lag, ik kan (en zal waarschijnlijk wel) verkeerd zijn met mijn Langerei…
      Heel knappe uitleg, M., dank je wel!
      Hoe meer ik mijn pensioendatum voel naderen (tik tak tik tak, ondertussen nog drie en een half jaar), hoe meer ik eraan denk zolang ik het kan wat vrijwilligerswerk te doen. Misschien weer in dezelfde richting als veertig jaar geleden :).
      Misschien valt dan wel een mailtje in je bus…

  7. Rebbeltje zegt:

    Als er geen vrijwilligers waren 😉
    Mooi nostalgisch stukje haha met 21 pas uit gaan…pfffttt
    Fijne zondag

  8. De Fruitberg zegt:

    Ondertussen hebben ze heuse brailleprinters. Mooi werk.

  9. Menck zegt:

    Knap, man. Ik wist geeneens dat brailleschrift op die manier werd vormgegeven destijds.

  10. Marianne zegt:

    Wow wat prachtig dat je braille schrift kon of kan maken. Zo maak je slechtziende of blinde mensen gelukkig. Die gave niet voor niets gekregen. Heel leuk hoe je je levensstukjes omschrijft.Serieus en met een stukje nostalgie en humor. Lees je graag 1

  11. Mrs. Brubeck zegt:

    Ik had geen idee hoe dat in zijn werk ging/gaat…
    Knap en onbaatzuchtig van je, respect!

  12. chrissebie zegt:

    IK heb ooit ook geprobeerd om braille te lezen. Ik had een blinde chatvriend, die had een spraakcomputer, maar wou geen braille leren. Ik probeerde hem te motiveren om het toch te leren en te vertellen dat ik het al bijna kon , en dat het niet zo moeilijk was. Al is voelen en zien uiteraard een ander paar mouwen. De mens is jammer genoeg veel te vroeg gestorven door een hersenbloeding. Ik mis hem nog steeds, was mijn allerbeste vriend ooit.Door dit logje van u te lezen denk ik nog even aan hem. Mooie herinneringen.

  13. Wat mooi, jouw herinneringen aan en gaan staan om zoiets dapper te gaan doen! Zo duidelijk anders ook jouw jeugd en die van mij, duidelijk de leeftijd ;))

  14. Rob Alberts zegt:

    Vrijwilligerswerk geeft mij nu ook nog voldoening.

    Regelmatig maak ik een wandeling met een slechtziende.
    Braille is aan mij niet besteed.

    Vrijwilligersgroet,

  15. Rebbeltje zegt:

    Een mier met een turnpakje en nog zwemmend ook haha
    Fantasie genoeg…je komt je dag wel door
    Groetjes en geniet je dag

  16. Flavie zegt:

    Een bijzonder verhaal… zo te lezen nogal een werk om dit te doen.

  17. Rebbeltje zegt:

    Die ppsjes komen allemaal in de mail en ik zoek er de mijne tussenuit.
    En al surfend kom je ook vanalles tegen 😉
    Fijn weekend

  18. beaunino zegt:

    Een heus monnikenwerk dus.
    Interessant, ook de uitleg van Tiny. Soms vraag ik me wel eens af wat voor werk je precies doet op kantoor. Fijne zondag Paul

  19. Soms word je inderdaad geinspireerd door anderen om een logje te maken. Ik momenteel niet.. ben wat dat betreft even afgehaakt, maar dat komt wel weer.
    Leuke herinnering heb je opgetekend Thomas… En ik vind het heel knap dat je het zolang volgehouden hebt. Lijkt me echt heel moeilijk!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s